İşkodra

M.Ö. 4. yüzyılda kurulmuştur. İşkodra, kuzeybatı Arnavutluk?ta İşkodra gölü çevresinde kuruludur ve İşkodra bölgesinin başkentidir.  Arnavutluk Cumhuriyeti?nin en eski yerleşim merkezlerinden biri olan İşkodra aynı zamanda ülkenin kuzey kesiminin en önemli sanayi ve kültür merkezidir.

Tarihçe
1392′de yapılan akınlar sonucu bölge prensinin Yıldırım Bayezid’e bağlılığını bildirmesiyle bağlanan Osmanlı İmparatorluğu’na İşkodra, kısa süre sonra Macaristan Krallığı?nın eline geçti. Niğbolu Savaşı’ndan (1396) sonra yeniden Türk egemenliğine girdi ve 1401′de Prens tarafından şehir Venediklilere satıldı. 1409′da Macar Kralı Zsigmond (Sigismund) tarafından işgal edildi. 1444 yılında Firuz Bey tarafından Venedik Cumhuriyeti hesabına ele geçirildi. Fatih Sultan Mehmet döneminde 1467 yılında Rumeli Beylerbeyi Mahmud Paşa şehri kesin olarak fethetti. 1468′de tüm Kuzey Arnavutluk’ta Türk egemenliğinin kurulmasıyla İşkodra Rumeli Beylerbeyliği’ne bağlı bir sancak haline getirildi. Arnavutluk’la süregelen savaşlar sonunda bölgede İslamiyet (Bektaşi) geniş ölçüde yayıldı ve birkaç boy hariç İşkodra ve çevresi halkı Bektaşi İslamiyet’i kabul etmeye başladı. 1706′da isyan eden Karacadağ halkından sonra, Osmanlı Devleti yerel valilikler atadı. 1832 yılında Reşid Mehmed Paşa’nın Vali Mustafa Paşa’yı teslim alışıyla İşkodra bölgesinde yerel valilerin yönetimine son verildi. Kent, 1867?de Üsküp vilayetiyle birleştirilerek, Merkez, Prizren ve Debre sancaklarından ibaret bir vilayet merkezi oldu. 1876′de yılında İşkodra önemli krargahlardan biri haline getirildi. 1881 yılında ilçe yapıldı. 1908 yılında teşkilatında ise, merkez ve Draç sancaklarından meydana gelen bir vilayet haline getirildi. Balkan Savaşı’nda İşkodra?daki Türk birlikleri Hasan Rıza Paşa komutasında kenti kuşatan Sırp ve Karadağ birliklerine karşı uzun süre savundu ise de 13 Nisan 1913′te teslim oldu. Kent, aynı yıl, 1912?de bağımsızlığını ilan etmiş bulunan Arnavutluk devletine bırakıldı. İşkodra, Birinci Dünya Savaşı’nda 27 Haziran 1915 Avusturya – Macaristan birlikleri, İkinci Dünya Savaşı’nda ise İtalyanlar tarafından işgal edildi ise de her defasında Arnavutluk’a geri verildi.

Coğrafi Özellikleri
Şehir 42°04? kuzey enlemi 19°30? doğu boylamında, İşkodra gölü çevresinde 3562 m2 üzerine kuruludur. İşkodra gölü, Arnavutluk ve Karadağ devletleri arasında yer alan, Balkan yarımadasındaki en büyük göldür. Deniz seviyesinden 6 m. kadar yüksekte bulunan gölün yüzölçümü mevsimlere göre beslendiği kaynakların değişimi nedeni ile 370 ilâ 530 kilometrekare arasında değişir. Moraça Nehri ile beslenir ve 40 kilometre uzunluğundaki Bojana Nehri sayesinde Adriyatik Denizi’ne bağlanır. Avrupa’da bulunan son pelikanların da içinde olduğu 270′ten fazla kuş türüyle Avrupa’daki en zengin doğal alanlardan biridir. Göldeki bir diğer önemli kuş türü de martılar olup, balıkçılık alanında da gölden yararlanılmaktadır. Gölden en çok çıkarılan balıklar sazan, sardalye ve yılan balığıdır. İşkodra 2. Saat diliminde yer almaktadır.

İklim
İşkodra?da, Akdeniz iklimi görülmektedir. Yıllık ortalama sıcaklıklar 14,5 0C ? 16,8 0C arasında değişir.  Ocak ayında sıcaklık aralıkları 1,7 0C ? 9 0C arasında; Temmuz ayında sıcaklık aralıkları 17 0C ? 26,6 0C civarındadır.  Yıllık ortalama yağış miktarı ile Arnavutluk’un en yüksek yağış alan yerlerinden biridir.

Nüfus Bilgileri
İşkodra?nın nüfusu 253,225 kişidir ve Arnavutluk?un 4. Yoğun nüfuslu bölgesidir. Kilometrekareye düşen nüfus yoğunluğu 101.5 kişidir. Nüfusun yaklaşık % 32.2?si İşkodra merkezinde yaşar. İşkodra şehir merkezi bölgenin en büyük politik ve kültür merkezi olup nüfusu 83,436 kişidir. Nüfusun % 60?ı Müslümanlardan oluşur.

Şehrin Genel Görünümü
İkinci Dünya Savaşı?ndan sonra kentin eski evler ve dar sokaklarından oluşan karakteristik görünümüne geniş caddeler, taş duvarlar ve modern binalar katılmıştır. Turistler ve yerli halk için yaz aylarının cazip yeri İşkodra Gölü, Balkan yarımadasının en büyük gölüdür. En bilinen anıtı Rozafati olarak da bilinen İlirya döneminde inşa edilen Rozafa kalesidir. Mostar Köprüsüne benzeyen Kiri nehri üzerindeki BES adını taşıyan Taşköprü görülmeye değerdir. Şehre hakim yüksek bir tepede bulunan İşkodra Kalesi, Türk Hamamı diğer tarihi eserleri arasındadır. Türk komutanları Hasan Rıza Paşa ve Esad Paşa tarafından korunan İşkodra Kalesi, Birinci Balkan Savaşı sırasında üne kavuşmuştur.
Osmanlı devrinin son yıllarda İşkodra’nın 1500 dükkan, 1 kapalıçarşı, 1 bedesten, 40 kadar cami, 2 medrese, 1 ortaokul ve 1 kütüphane vardı. Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetimi süresince İşkodra’da mevcut bir çok yapılan onarımları gerçekleştirilmiş, birçok kilise ve diğer yapı yeniden yaptırılmıştır. II. Dünya Savaşından sonra Arnavutluk’ta komünist yönetim kurulmuş ve 1967 yılında İşkodra’daki camilerin biri dışında hepsi yıkılmıştır. Komünist yönetimin yıkılmasından sonra şehirdeki tek cami olan Kurşunlu Camii tekrar ibadete açılmıştır. Asırlarca Osmanlı medeniyetinde kalan İşkodra’da bir birinden güzel tarihi Türk eserleri yok olmuştur. Burada yok olan sade bir yapı değil Muhteşem Osmanlı medeniyetidir. Osmanlı dönemi yapılarından olan Kurşunlu Camii, buradaki Buşatlılar ailesi adına yapılmıştır. Caminin kubbeleri kurşunla kaplı olduğu için halk arasında Kurşunlu Camii adı ile anılmaktadır. Cami, yapı şekli bakımından İstanbul Sultan Camilerinin kopyası niteliğini taşımaktadır.
İşkodra aynı zamanda İslamiyet eğitimi ile ünlüdür. Arnavutluk’taki tek üst düzey Arap ve İslam Araştırmaları eğitimi veren kurum, Şeyh Nasirudin Albani gibi bilinen Müslüman alimleri yetiştirmiştir. İşkodra Luigj Gurakuqi Üniversitesi, Arnavutluk’un en prestijli eğitim merkezlerinden biridir.  Kentin halk kütüphanesinde 250.000 ‘den fazla kitabı bulunmaktadır.  Diğer kültür kurumları arasında Kültür Merkezi, Marubi Fotoğraf Arşivi, Sanatçılar ve Yazarlar Derneği, Migjeni Tiyatrosu, Sanat Galerisi ve Tarih Müzesi sayılabilir. Arnavutluk?un ilinci en büyük stadyumu Loro-Boriçi Stadı İşkodra?dadır.

Ekonomi
İşkodra önemli bir sanayi merkezidir. Şehirde tekstil ve gıda ürünleri üretimi yanında çeşitli mekanik ve elektrik parçaları üretilir.  Şehirde bakır tel ve deri fabrikaları bulunmaktadır. Burada üretilen bakır telin büyük bir kısmı ihraç edilmektedir.