Özbekistan Cumhuriyeti

Orta Asya’da yer alan bir Türk Devletidir. Kuzey ve kuzeybatısında Kazakistan, doğu ve güneydoğusunda Kırgızistan ve Tacikistan, güneybatısında Türkmenistan, güneyinde ise Afganistan yer alır. Amuderya (Ceyhun) ile Siriderya (Seyhun) ırmakları arasında kalan toprakların büyük bölümünü içine alır. Topraklarının % 80′i düzlüklerden ibarettir. Bu düzlüklerin önemli bir kısmını Amu Derya ırmağının güneydoğu kısmında kalan Kızılkum çölü oluşturmaktadır. Kalan topraklarının da önemli bir kısmını dağ kütleleri oluşturmaktadır. Bu dağ kütlelerinin başında Altay dağlarının uzantıları, Tanrı dağları ve Hisar dağları gelir. Topraklarının % 11.2′si tarım alanı, % 48.2′si otlaktır. Özbekistan’da yazlar sıcak, kışlar soğuk geçer. Yazın bazı yerlerde sıcaklık bazen 47 dereceye çıkar, kışın ise – 20 dereceye kadar düştüğü olur.

Başkenti: Taşkent
Yüzölçümü: 447.400 km2

Komşuları: Afganistan 137 km, Kazakistan 2,203 km, Kırgızistan 1,099 km, Tacikistan 1,161 km, Türkmenistan 1,621 km. Bağımsızlık Tarihi: Özbekistan, 20 Haziran 1990 da egemenliğini, 29 Ağustos 1991 tarihinde düzenlenen referandumla bağımsızlığının ilanı onaylanmış, 1 Eylül 1991 bağımsızlığını ilan etmiştir.

Nüfus: Toplam (2009) :01 Temmuz 2009 tarihi itibariyle ülke nüfusunun 27 milyon 733 bin 800 kişiye ulaşmıştır. Nüfus artış hızı: % 2.2
Etnik yapı: Özbekistan nüfusunun % 71′ini Özbekler oluşturmaktadır. İkinci sırada % 10 orana sahip olan Ruslar gelir. Diğer etnik unsurların başta gelenleri ve genel nüfusa oranları ise şöyledir: Tacikler % 4.7, Kazaklar % 4, Karakalpaklar % 2, Tatarlar % 1.7, Kırım Tatarları % 1. Bunların dışında kalan etnik unsurların oranları % 1′in altındadır. Onların da başta gelenleri şunlardır: Koreliler, Kırgızlar, Ukraynalılar, Türkmenler, Ahıska Türkleri, Yahudiler, Azerbaycan Türkleri, Başkırtlar, Uygurlar, Çuvaşlar. Bu etnik unsurlardan Ruslar, Koreliler, Ukraynalılar ve Yahudiler dışında kalanlar Türk topluluklarıdır. Türklerin tamamına yakını Müslümandır. Ruslar ve Ukraynalılar genellikle Ortodoks Hıristiyan, Koreliler ise çoğunlukla Budisttir.

Resmi Dili: Özbek Türkçesi Türk dillerinden Uygur grubuna ait bir dildir. Özbekistan’ın tek resmi dili olup, Orta Asya genelinde konuşulan Türk dilleri ailesi arasında 3′ncü büyüklüktedir.

Dini: İslâmiyet (Müslüman % 90, Ortodoks % 6,  Diğer % 4)

İdari bölünüş: 13 ile ayrılır.

Doğal Kaynaklar: Doğalgaz, petrol, altın, kömür, bakır, uranyum, demir, alüminyum, çinko. Özbekistan yeraltı kaynakları bakımından çok zengindir. Navoi eyâletinde bulunan zengin tabiî gaz, altın ve uranyum yatakları, bölgenin hızla gelişmesine sebep olmuştur. Bölgede çimento fabrikası, büyük kimyâ sanâyii ve elektrik santrali kurulmuştur. Zarafşan?daki Muruntau?da bulunan altın madeninden senede 80 tona yakın altın çıkarılmakta olup, bu miktar dünyadaki en büyük altın ocaklarının üretiminden fazladır. Çıkarılan madenler eyalet merkezi Navoi?de işlenmektedir.

Eğitim: Eğitim ücretsizdir. Yaklaşık 9 bin ilkokul ve genel ortaöğretim kurumu, 250 mesleki ortaöğretim kurumu bulunmaktadır. 55 kadar da yüksek öğretim kurumu vardır ve bularda 350 bine yakın öğrenci öğrenim görmektedir. Okuma yazma bilenlerin oranı yaklaşık % 90′dır. Eğitim dili Özbekçe’dir. Ancak Rusça da ilk yıllardan itibaren öğretilmektedir.