Kırgızistan Cumhuriyeti

Kırgızistan Orta Asya’da konumlanmıştır. Komşuları kuzeyde Kazakistan, batıda Özbekistan, güneybatıda Tacikistan ve güneydoğuda Çin Halk Cumhuriyeti’dir. Tanrı Dağları ülkenin %65′ini kaplar ve ülke bu yüzden “Orta Asya’nın İsviçre’si” olarak adlandırılır Kuzeybatı Tyan-Şan dağları üzerinde bulunan ve ülkenin en büyük gölü olan Issık Köl(Sıcak Göl), Titikaka’dan sonra dünyanın en büyük dağ gölüdür.

Orta Asyada yaşayan Kırgızlar, tüm Kırgızların yüzde 90ını kapsar. Doğu Türkistanda 80.000, Afganistanda 25.000 Kırgızın yaşadığı tahmin edilmektedir.

Çin kaynaklarında geçen Kien-Kun, Ki-Ku gibi adlandırmaların Göktürk metinlerinde Kırkız, Tibetçede Gir-Kız şeklinde geçtiği görülür. Kırgızlar, Tanrı Dağlarının doğusu ile Tannu-Ola arasında ortaya çıkmışlardır. Tarihi kaynaklara göre ise Kırgızlar 13. yüzyıldan sonra bugünkü yurtlarına gelmişlerdir. Kırgızlar, 9. yüzyılda Uygur-Türk devletinin başına geçmişler, önce Özbek hakimiyetini daha sonra da Kazak egemenliğini kabul ederek birlikte hayatlarını sürdürmüşlerdir. 1924te Kara Kırgız Özerk Oblastı oluşmuş; 1926da Özerk Cumhuriyet kurmuşlar; 1936da ise Kırgız SSC olarak SSCBne katılmışlardır. Kırgızlar, 15 Ağustos 1990da egemenliklerine, 31 Ağustos 1991de de bağımsızlıklarına kavuşmuşlardır. Tarihin her döneminde dillerini koruyan Kırgızlar, her zaman milli kültürlerine bağlı kalmışlardır.

Bu konuda Manas Destanının büyük yararını ve etkilerini görmüşlerdir . Kırgız dili ve kültürünün sağlam kalmasının en önemli sebebi Manas Destanıdır.

Yüzölçümü: 198.500 km2
Nüfus: 5,317,000
Başkent: Bişkek

Demografik Durum Nüfusun Etnik Yapısı Grup Nüfus içindeki yüzdesi Kırgız 52.4 Rus 18 Özbek 12.9 Ukrain 2.5 Alman 2.4 Diğer 11.8
Dini: İslâmiyet. Müslüman oranı %91′dir, %8 Hıristiyan, %1 Budist bulunur.

İktisadi Durum: Topraklarının ancak %7′si tarıma elverişli olan ülkenin, başlıca tarımsal ürünleri buğday, pamuk, tütün, kenevir, yağlı tohumlar, şeker pancarı, üzüm, şekerkamışı, haşhaş, mısır, meyve ve sebzedir. Tarıma elverişli arazisinin %72′si sulanabilmektedir ve sulama kanallarının uzunluğu 30.000 km. civarındadır. Dağlık bir ülke olan Kırgızistanda hayvancılık yaygın olarak yapılmakta ve önemli gelir kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Ülke eski Sovyetler Birliğinin başlıca yün üreticilerinden olup, Rusya ve Kazakistan’dan sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Hayvancılık alanında ipek ve tabaklanmış deri üretimi de önemli bir yer tutmaktadır.

Büyük ölçüde tarıma dayalı ekonomik yapıya sahip bulunan ülkede, sanayi, özellikle hafif sanayi ve mikro elektronik alanlarında gelişmiştir. Başlıca sanayi kolları, metalurji, petrol, doğalgaz, elektronik, demir dışı metaller, elektrik motorları, gıda prosesi, konservecilik, deri ürünleri, ceviz mobilya, kömür madenciliği, konserve et ve şeker rafinerileri alanlarında yoğunlaşmıştır.

Doğal Kaynaklar ve Enerji: Başlıca yeraltı kaynakları kömür, altın, uranyum, cıva, çelik, antimuan, tungsten, çinko, kalay, kurşun ve granittir. Dağlık bir bölgede yer alması ve büyük nehirleri sebebiyle ülkede önemli ölçüde hidroelektrik üretimi yapılmaktadır. Çok sayıda hidroelektrik santralı vardır ve üretilen elektrik enerjisinin önemli bir kısmı Kazakistan, Özbekistan ve Tacikistana nakledilmektedir. Küçük bir ekonomiye sahip olmasına rağmen, yüksek oranlı ithalat ve ihracatı vardır. Dış ticareti, büyük ölçüde BDT ülkeleriyle gerçekleşmektedir.

Bankacılık ve Sigortacılık: Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Kırgızistanda tam teşekküllü bir şube açma konusunda prensip kararı almıştır. Şube açılabilmesi, öncelikle bu ülkede bankacılık mevzuatının oluşmasına bağlı olduğundan henüz bir faaliyet gerçekleşmemiştir.

T.C. Ziraat Bankası, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Azerbaycan Cumhuriyetleri ile Rusya Federasyonundaki mahalli bankalar arasında ortak banka kurulması çalışmaları sürmektedir. Kambiyo ve dış ticaret işlemleri başta olmak üzere batılı anlamda her türlü bankacılık hizmeti verecek olan bu ticari bankalar, söz konusu ülkelerde Türk Ortaklığı ile kurulan ilk bankalardır. Bu çalışmalar, Kırgızistanda tam teşekküllü şube açılması yönünde devam etmektedir. Ziraat Bankasının Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde mukim yerel bankalarla kuracağı ortak bankalara, bankaların sermayelerinin % 50sini geçmemek kaydıyla iştirak etmesi ve bu bankaların adında Türk kelimesinin kullanılması hususu da ikili anlaşmalarda kararlaştırılmıştır.

Önemli Şehirler: Oş, Celalabad, Tokmak Çolpan Ata, Karakol