|
2 Ağustos 1926 gecesi Türkiye'nin ''Bozkurt'' adlı
yolcu gemisi, Fransız ''Lotus'' gemisi ile Ege Denizi'nde
çarpışır. Bozkurt gemisi batar ve 8 Türk denizcisi boğularak
ölür. Ertesi gün, İstanbul'a gelen Lotus gemisinin kaptanı
tutuklanır ve Türk mahkemelerince 80 gün hapis cezasına çarptırılır.
Lotus gemisinin kaptanının karşı çıkışları sonucu dava, Lahey
Sürekli Adalet Divanı'na intikal eder. Lahey Sürekli Adalet
Divanı, 7 Eylül 1927'de, Türkiye'nin hukuka aykırı davranmadığına
karar verir. Bu kararla birlikte ''Geminin adı ve Türk
milletinin milli simgesi, Türk özgürlük ve bağımsızlığının
timsali olmasından ötürü'', Türk heyetine, Atatürk'e verilmek
üzere tunçtan bir Bozkurt heykeli armağan edilir. Bu davadan
dolayı, dönemin adalet bakanı Mahmut Esat'a, Atatürk tarafından
Bozkurt soyadı verilmiştir.
HEYKEL GÖZDEN UZAKLAŞTIRILIYOR
Adı geçen Bozkurt heykeli 1968 yılına değin Anıtkabir'de sergilenmiş,
1968'de Samsun'da Gazi Müzesi'nin açılmasıyla Atatürk'ün birçok
özel eşyası ile birlikte Samsun'a yollanmıştır. Bu Bozkurt
heykeli 1978 yılına dek Samsun Müzesi'nde sergilenmiş, fakat
CHP iktidarının baskıları sonucu (bu baskıda devrin imar ve
iskan bakanı Ali Topuz hayli etkin olmuştur) müzenin deposuna
atılmıştır. O günden sonra da heykeli bir daha gören olmamıştır.
VE HEYKEL YENİDEN KEŞFEDİLİYOR
Konu hakkında araştırmalar yapan Türkiye Gazetesi muhabiri
Kemal Çapraz, heykelin izini sürer ve Samsun'daki Gazi Müzesi'nde
bulunduğunu öğrenir. Müze müdürü Mustafa Akkaya'dan bilgi
almak ister. Müdür böyle bir heykelin bulunmadığını söyler.
Kemal Çapraz, bozkurt heykelinin müzenin deposunda olduğunda
ısrar eder ve nihayet heykel depoda bulunup gün ışığına çıkarılır.
Fakat müdür bey, akmazsa damlar misali yine zorluk çıkarmak
ister ve heykelin fotoğraflarının çekilmesine izin vermez.
Lakin acar gazeteci Kemal Çapraz bakanlıktan aldığı yazılı
izinle heykelin fotoğraflarını çeker.
HEYKELİN BOYUTLARI
Lahey Sürekli Adalet Divanı'nca Atatürk'e armağan edilen bozkurt
heykeli kaidesiyle birlikte 29 sm yüksekliğinde, 34 sm uzunluğunda
olup, kaidesi 30-12'dir.
ATATÜRK'ÜN ÇALIŞMA MASASINDAKİ BOZKURT
Atatürk'ün çalışma masasında çağırma zili olarak kullandığı
küçük bir bozkurt heykeli daha vardır. Yine tuçtan olan bu
heykel kaidesiyle birlikte 8 sm yüksekliğinde ve 9 sm uzunluğundadır.
Bu heykel de gazeteci Kemal Çapraz'ın girişimleriyle Samsun
Gazi Müzesi'nde bulunmuştur.;
Atatürk döneminde 1927 yılında basılan kağıt 5 ve 10 liralarda
Bozkurt resmi kullanılmıştır. Burada Bozkurt, ay-yıldızın
içinde koşar durumda tasvir edilmiştir.
Maarif Vekaleti'nin 1925 yılında açtığı yarışmanın birincisi
olan Namık İsmail'e ait Bozkurt arması
Daha Cumhuriyet dahi ilan edilmeden 1922 yılında TBMM'nin
çıkarttığı Bozkurt'lu pul.
Atatürk'ün emriyle 1935 yılında çıkartılmaya başlanılan Bozkurt
Sigarası'nın kapağı |
