|
4
Ocak 1918
Atatürk'ün,
Almanya seyahatinden İstanbul'a dönüşü
13
Mayıs 1918
Atatürk'ün,
böbrek rahatsızlığı sebebiyle tedavi için İstanbul'dan Viyana'ya
hareketi
(Viyana
ve Karlsbat'ta 2,5 ay kadar tedavi görmüştür.)
4
Ağustos 1918
Atatürk'ün,
Viyana'dan İstanbul'a dönüşü
7
Ağustos 1918
Atatürk'ün,
General Falkenhein'in yerine Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı'na
getirilmiş olan General Liman von Sanders'in emrindeki 7.
Ordu'ya tekrar komutan atanması
15
Ağustos 1918
Atatürk'ün,
ikinci defa atandığı 7. Ordu Komutanlığı görevine başlamak
üzere İstanbul'dan Halep'e gelişi
(Halep'te
bir gün kaldıktan sonra 7. Ordu Karargâhı'nın bulunduğu Nablus'a
gitmiştir. )
19
Eylül 1918
İngilizlerin,
Halep Cephesi'nde büyük kuvvetlerle taarruza başlaması
(Bu
İngiliz taarruzu karşısında 8. Ordu Cephesi'nin yarılması
üzerine 4 ve 7. Ordular da çekilme mecburiyetinde kalmışlardı.
Atatürk komutasındaki 7. Ordu birlikleri düzenini ve savaş
kudretini bozmadan Riyad'a, oradan da Halep'e çekildi.)
26
Ekim 1918
Atatürk
komutasındaki 7. Ordu kuvvetlerinin tekrar taarruza geçen
düşman kuvvetlerini Halep'in kuzeyinde durdurması ve düşmanın
bu hattı geçmesine imkân verilmemesi
30
Ekim 1918
Mondros
Mütarekesi'nin imzalanması
31
Ekim 1918
Atatürk'ün,
-7.0rdu Komutanlığı da üzerinde kalmak üzere- Yıldırım Orduları
Grubu Komutanlığı'na atanması ve Katma'dan Adana'ya gelerek
General Liman von Sanders'den komutanlık görevini devralması
7
Kasım 1918
Yıldırım
Orduları Grubu ve 7.0rdu Komutanlıklarının kaldırılması ve
Atatürk'ün Ordu Kumandanı sıfatıyla Harbiye Nezareti emrine
verilmesi
10
Kasım 1918
Atatürk'ün
Adana'dan trenle İstanbul'a hareketi
13
Kasım 1918
Atatürk'ün,
Adana'dan İstanbul'a gelişi
Aralık
1918: Atatürk'ün, -1914 yılı Mayısında yazdığı- "Zâbit
ve Kumandan İle Hasbihal" adlı kitabının İstanbul'da
yayımlanması
30
Nisan 1919
Atatürk'ün
9.0rdu Kıtaatı Müfettişliği'ne atanması
16
Mayıs 1919
Atatürk'ün,
Anadolu'ya geçmek üzere Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrılısı
19
Mayıs 1919
Atatürk'ün,
Samsun'a çıkışı
22
Mayıs 1919
Atatürk'ün,
Samsun'dan Sadarete raporu:
"....
Millet yekvücut olup hakimiyet esasını, Türklük duygusunu
hedef kabul etmiştir."
21
Haziran 1919
Atatürk'ün,
İstanbul'da bulunan bazı tanınmış kimselere Amasya'dan mektup
göndererek Millî Mücadele'ye davet etmesi:
"Artık,
İstanbul Anadolu'ya hâkim değil, tâbi olmak mecburiyetindedir."
"Size teveccüh eden fedakârlık pek büyüktür" "Millî
gaye elde edilinceye kadar âcizleri Anadolu'dan ve milletin
sinesinden ayrılmayacağım ve bu noktada nihayete kadar bir
millet ferdi gibi çalışacağımı millete karşı mukaddesatım
namına söz verdim ve hiç bir kuvvet bu millî karara mâni olamayacaktır."
22
Haziran 1919
Atatürk'ün,
Amasya'dan Anadolu'da mülkî ve askerî makamlara genelgesi:
"Vatanın
tamamiyeti, milletin bağımsızlığı tehlikededir. Milletin bağımsızlığını
yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır."
3
Temmuz 1919
Atatürk'ün,
Erzurum'a gelişi, halk ve asker tarafından sevgi gösterileriyle
karşılanışı
8/9
Temmuz 1919
Atatürk'ün,
resmî vazifesiyle beraber askerlik mesleğinden istifası
9
Temmuz 1919
Atatürk'ün,
resmî vazifesiyle beraber askerlik mesleğinden istifasını
orduya, vilâyetlere ve millete duyurması:
"...
Bundan sonra mukaddes millî gayemiz için her türlü fedakârlıklâ
çalışmak üzere sine-i millette bir ferd-i mücahit suretiyle
bulunmakta olduğumu tamimen arz ve ilân eylerim.”
14
Temmuz 1919
Atatürk'ün,
askerlikten istifası ve Erzurum Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin
başına geçişinin Erzurum'da yayımlanan Albayrak Gazetesi'nde
halka ilânı:
"...
Mustafa Kemal Paşa Hazretleri'nin istifanamesi bir azim ve
iman vesikasıdır. Millette, henüz eski kanın sönmemiş olduğunu
gösterir muazzam delildir. Anafartalar'da, millî şerefi, tarihin
bugünkü nesilden beklemekte olduğu mukaddes vazifeyi yükselten
ve yücelten bu muhterem Kumandanı bugünde Millî Mücadele'nin
başında görmek mesut bir görüntüdür."
23
Temmuz 1919
Erzurum
Kongresi'nin açılışı ve Atatürk'ün Kongre'ye Başkan seçilmesi
(Kongre,
7 Ağustos 1919'da son bulmuştur.)
7
Ağustos 1919
Erzurum
Kongresi'nin Heyet-i Temsiliye seçimini takiben Atatürk'ün
kısa bir konuşmasıyla son bulması:
"Milletimizin
kurtuluş ümidi ile çırpındığı en heyecanlı bir zamanda fedakâr
muhterem heyetiniz her türlü eziyetlere katlanarak burada,
Erzurum'da toplandı. Hassas ve necip bir ruh ve pek sağlam
bir iman ile vatan ve milletimizin kurtuluşuna ait esaslı
kararlar aldı. Bilhassa bütün cihana karşı milletimizin mevcudiyetini
ve birliğini gösterdi. Tarih bu kongremizi şüphesiz ender
ve büyük bir eser olarak kaydedecektir."
Atâtürk'ün
Heyet-i Temsiliye Reisliği'ne seçilmesi
9
Ağustos 1919
Atatürk’ün,
askerlik mesleğinden ihracına, haiz olduğu nişanların alınmasına
ve fahrî yaverlik rütbesinin kaldırılmasına dair irade-i seniye
çıkması
2
Eylül 1919
Atatürk'ün,
Sivas'a gelişi ve büyük tezahüratla karşılanması
4
Eylül 1919
Sivas
Kongresi'nin açılışı ve Atatürk'ün Kongre'ye Başkan seçilmesi.
(Kongre 11 Eylül 1919'da son bulmuştur.)
11
Eylül 1919
Anadolu
ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin resmen kuruluşu
7
Ekim 1919
Atatürk'ün
-Heyet-i Temsiliye adına millete beyannamesi:
"En
ağır tarihî şartlar altında bile millî vakarından ve herkesin
hukukuna riayetteki mazisinden gelen hasletlerinden zerre
kadar ayrılmamış olan milletimizin bundan sonra da aynı tarz
ve harekette sabit kalacağından ve bu suretle bu mübarek topraklara
sahip olmaktaki liyakat-i medeniyesini bütün cihana tasdik
ettireceğinde şüphe yoktur."
20
Ekim 1919
Atatürk'ün,
Rauf ve Bekir Sami Beylerle beraber Amasya'da İstanbul Hükûmeti'nin
Bahriye Nazırı Salih Paşa ile görüşmelere başlaması (Amasya
Mülâkatı)
7
Kasım 1919
Atatürk'ün,
İstanbul'da toplanması kararlaştırılan Meclis-i Mebusan'a
Erzurum'dan milletvekili seçilmesi
27
Aralık 1919
Atatürk'ün,
Ankara'ya gelişi ve büyük törenle karşılanması
(Atatürk,
şehre girdikten sonra Vali odasında bir müddet istirahat ederek
çay içmişler, daha sonra Kolordu'yu ziyaretle buradan kendisine
ve arkadaşlarına tahsis edilen Ziraat Mektebi'ne gelmişlerdir.)
Atatürk'ün
bütün teşkilâta, Ankara'ya geldiğini ve Heyet-i Temsiliye
Merkezi'nin Ankara olduğunu bildiren telgrafı.
12
Ocak 1920
İstanbul'da
son "Osmanlı Meclis-i Mebusanı" nın açılması
(İstanbul'un
işgali üzerine 18 Mart 1920 günü son toplantısını yaparak
çalışmalarına ara verme kararı almış, 11 Nisan 1920'de Padişah
iradesi feshedilmiştir. )
28
Ocak 1920
Osmanlı
Meclis-i Mebusanı'nın gizli toplantısında Misak-ı Millî'nin
kabulü
17
Şubat 1920
Osmanlı
Meclis-i Mebusanı'nda Misak-ı Millî'nin yabancı parlamentolara
ve basına bildirilme kararı
16
Mart 1920
İtilâf
Devletleri tarafından İstanbul'un fiilen işgali
Atatürk'ün,
İstanbul'un işgali nedeniyle millete beyannamesi:
"....
Bugün, İstanbul'u zorla işgal etmek suretiyle Osmanlı Devleti'nin
yedi yüz senelik hayat ve hâkimiyetine son verildi. Yani bugün
Türk milleti, medenî kabiliyetinin, hayat ve istiklâl hakkının
ve bütün istikbalinin müdafaasına davet edildi."
19
Mart 1920
Atatürk'ün,
Ankara'da bir Meclis toplanması yolunda acele seçim yapılması
için vilâyetlere, livalara ve kolordu komutanlarına genelgesi:
"Ankara'da
fevkalâde yetkiye malik bir Meclis, millet işlerini yönetmek
ve denetlemek üzere toplanacaktır."
10
Nisan 1920
Şeyhülislâm
Dürrizade Abdullah'ın Anadolu'daki millî kuvvetleri kâfir
ilân eden ve katlinin gerekli olacağını (!) bildiren fetvası
16
Nisan 1920
Ankara
Müftüsü Rıfat Efendi'nin, Şeyhülislâm Dürrizade Abdullah'ın
fetvasının dinen geçerli olamayacağını ilân eden fetvası
23
Nisan 1920
Ankara'da
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılması
24
Nisan 1920
Atatürk'ün
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na seçilmesi ve teşekkür
konuşması:
"...
Gerek askerî gerekse siyasî hayatımın bütün dönem ve safhalarını
işgal eden mücadelelerimde daima hareket kuralım, millî iradeye
dayanarak milletin ve vatanın muhtaç olduğu gayelere yürümek
olmuştur."
11
Mayıs 1920
Atatürk'ün,
İstanbul'da Divan-ı Harp tarafından idama mahkûm edilmesi
24
Mayıs 1920
Atatürk
hakkında 11 Mayıs 1920 tarihli idam kararının Padişah tarafından
tasdiki
8
Temmuz 1920
Atatürk'ün,
Meclis'te konuşması:
"Efendiler;
memleketimizin ellide biri değil heyet-i umumiyesi tahrip
edilse, heyet-i umumiyesi ateşler içinde bırakılsa, biz bu
toprakların üstünde bir tepeye çıkacağız ve oradan müdafaa
ile meşgul olacağız!"
10
Ağustos 1920
İstanbul
Hükûmeti ile İtilâf Devletleri arasında "Sevr Antlaşması"nın
imzalanması
2/3
Aralık 1920
Ermenilerle
"Gümrü Antlaşması"nın imzalanması.
5
Aralık 1920
Atatürk'ün,
Bilecik'te Ahmet İzzet Paşa başkanlığındaki İstanbul Heyeti
ile görüşmesi (Bilecik Mülâkatı)
10
Ocak 1921
Birinci
İnönü Zaferi
11
Ocak 1921
Atatürk'ün,
Birinci İnönü Zaferi münasebetiyle Batı Cephesi Komutanı İsmet
(İnönü) Bey'e tebrik telgrafı:
"...
Bu muvaffakiyetin mukaddes topraklarımızı düşman istilâsından
kâmilen kurtaracak olan kesin zafere bir hayırlı başlangıç
olmasını Allah'tan diler ve bu tebrikâtın umum Batı Ordusu
er ve subaylarına iletilmesini rica ederim."
1
Nisan 1921
İkinci
İnönü Zaferi
Atatürk'ün,
Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya cevap telgrafı:
"Siz
orada yalnız düşmanı değil, milletin ters talihini de yendiniz.
İstilâ altındaki bedbaht topraklarımızla beraber bütün vatan,
bugün en uzak köşelerine kadar zaferinizi kutluyor.Düşmanın
istilâ hırsı, azim ve hamiyetinizin yalçın kayalarına başını
çarparak hurdahaş oldu!"
10
Mayıs 1921
Atatürk'ün,
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i
Hukuk Grubu" Başkanı oluşu
16
Temmuz 1921
Atatürk'ün,
Ankara'da toplanan ve 21 Temmuz 1921'e kadar çalışmalarına
devam eden Maarif Kongresi'ni açış konuşması:
"Çocuklarımız
ve gençlerimiz yetiştirilirken onlara bilhassa mevcudiyeti
ile, hakkı ile, birliği ile çelişen bilûmum yabancı unsurlarla
mücadele lüzumunu ve milli düşünceleri tam bir imanla her
mukabil fikre karşı şiddetle ve fedakârâne müdafaa zarureti
telkin edilmelidir."
18
Temmuz 1921
Atatürk'ün,
Ankara'dan, Karacahisar'daki Batı Cephesi Karargâhı'na gelişi.
Atatürk'ün Batı Cephesi Karargâhı'nda İsmet Paşa'ya direktifi:
"Orduyu;
Eskişehir'in kuzey ve güneyinde topladıktan sonra, düşman
ordusuyla araya büyük bir mesafe koymak lâzımdır ki, ordunun
tanzim, tensik ve takviyesi mümkün olabilsin. Bunun için Sakarya
doğusuna kadar çekilmek caizdir."
5
Ağustos 1921
Atatürk'e
geniş yetkiler ve üç ay süre ile Başkomutanlık tevcih eden
Kanunun kabulü. Atatürk'ün Başkomutan oluşundan sonra Türkiye
Büyük Millet Meclisi'nde konuşması:
"...
Efendiler, zavallı milletimizi esir etmek isteyen düşmanları,
Allah'ın yardımıyla behemehal mağlup edeceğimize dair olan
emniyet ve itimadım bir dakika olsun sarsılmamıştır. Bu dakikada
bu kesin inancımı yüksek heyetinize karşı, bütün millete karşı
ve bütün âleme karşı ilân ederim."
23
Ağustos 1921
Yunan
Ordusu'nun taarruzu ve Sakarya Meydan Muharebesi'nin başlaması
(22 gün 22 gece devam etmiştir.)
26
Ağustos 1921
Başkomutan
Atatürk'ün emri:
"Hatt-ı
müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.
Vatanın her karış toprağı, vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça
terk olunamaz.
13
Eylül 1921
Sakarya
Meydan Muharebesi'nin sonuçlanması ve düşmanın Sakarya nehrinin
doğusunda imha ile zaferin kazanılması
19
Eylül 1921
Başkomutan
Atatürk'ün "Sakarya Muharebesi" hakkında Büyük Millet
Meclisi'nde konuşması:
"Efendiler!
Türkiye Büyük Millet Meclisi ordusunun Sakarya'da kazanmış
olduğu meydan muharebesi pek büyük bir meydan muharebesidir.Harb
tarihinde misli belki olmayan bir meydan muharebesidir."
Başkomutan
Atatürk'e Büyük Millet Meclisi tarafından kanunla "Müşir"
(Mareşal) rütbesi ve "Gazi" unvanı verilişi.
13
Ekim 1921
Türkiye
Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan,
Gürcistan, Ermenistan) arasında "Kars Antlaşması"nın
imzalanması
20
Ekim 1921
Türkiye
Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile Fransa Hükûmeti arasında
"Ankara Antlaşması"nın imzalanması
31
Ekim 1921
Atatürk'ün,
Başkomutanlık süresinin 5 Kasım 1921'den itibaren 3 ay daha
uzatılmasına dair Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde
kabulü
14
Ocak 1922
Atatürk'ün
annesi Zübeyde Hanım'ın ölümü
4
Şubat 1922
Atatürk'ün
Başkomutanlık süresinin 5 Şubat 1922 tarihinden itibaren ikinci
defa üç ay uzatılmasına dair Kanun'un Türkiye Büyük Millet
Meclisi'nde kabulü.
1
Mart 1922
Atatürk'ün
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni açış konuşması:
"...
Efendiler! Büyük Millet Meclisi Hükûmeti Türkiye ve Türkiye
halkının beka ve istiklâlini temine çalışıyor. Çünkü Türkiye'nin
asıl sahibi, meşru ve gerçek sahibi olan Türkiye halkının
kat'i arzu ve iradesi bu yoldadır."
6
Mayıs 1922
Atatürk'ün
Başkomutanlık süresinin 5 Mayıs 1922 tarihinden itibaren üçüncü
defa üç ay uzatılması hakkında Kanun'un Türkiye Büyük Millet
Meclisi'nde kabulü
26
Ağustos 1922
Büyük
Taarruz'un, Kocatepe'den sabah saat 5.30'da topçularımızın
ateşiyle başlaması
30
Ağustos 1922
Yunan
ordusunun tamamen sarılması ve imha edilmesi suretiyle "Dumlupınar
(Başkomutan) Meydan Muharebesi"nin kazanılması
1
Eylül 1922
Başkomutan
Atatürk'ün orduya beyannamesi:
"...
Bütün arkadaşlarımın Anadolu'da daha başka meydan muharebeleri
verileceğini göz önüne alarak ilerlemesini ve herkesin fikrî
güçlerini ve kahramanlık ve vatanseverlik kaynaklarını yarışırcasına
göstermeye devam etmesini isterim. Ordular; İlk Hedefiniz
Akdeniz'dir, İleri!"
9
Eylül 1922
Başkomutan
Atatürk'ün, kuvvetlerimizin İzmir'e giriş haberi üzerine ordulara
mesajı:
"İlk
verdiğim Akdeniz hedefine varmakta orduların gösterdiği gayret
ve fedâkarlığı hürmet ve takdirle anarım."
10
Eylül 1922
Atatürk'ün
Büyük Zaferi takiben İzmir'e gelişi
4
Ekim 1922
Başkomutan
Atatürk'ün, 26 Ağustos Taarruzu, 30 Ağustos ve 9 Eylül Zaferleri
hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde uzun beyanatı:
"...
Bu Anadolu Zaferi tarih arasında bir millet tarafından tamamen
benimsenen bir fikrin ne kadar kaadir ve ne zinde bir kuvvet
olduğunun en güzel misali olarak kalacaktır."
11
Ekim 1922
Mudanya
Mütarekesi'nin imzalanması
1
Kasım 1922
Hilâfet
ve Saltanat'ın birbirinden ayrılarak Saltanat'ın kaldırılması
kararı
29
Ocak 1923
Atatürk'ün,
İzmir'de Lâtife (Uşaklıgil) Hanım'la evlenişi (5 Ağustos 1925'de
ayrılmıştır. )
1
Mart 1923
Atatürk'ün,
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:
"
.. Misak-ı Millî, vatanın haricî düşman karşısındaki vaziyet
ve mevkiini tesbit eden miıkaddes bir kural olduğu gibi 1
Kasım 1922 kararı da milletimiz için dahilî ve daimî bir düşman
olan ferdî saltanata ve onun temsil ettiği meşum bir idare
şekline tevcih edilmiş mukaddes bir silâhtır."
8
Nisan 1923
Atatürk'ün,
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Başkanı olarak
milletvekili seçimi münasebetiyle millete, 9 umdeyi içine
alan beyannamesi
24
Temmuz 1923
Lozan
Antlaşması'nın imzalanması
Atatürk
der ki:
"Lozan
Barış Antlaşması'nın ihtiva ettiği esasları, diğer barış teklifleriyle
daha fazla mukayeseye mahal olmadığı fikrindeyim. Bu antlaşma,
Türk milleti aleyhine, asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr
Antlaşması'yla ikmal edildiği zannedilmiş, büyük bir suikastin
yıkılışını ifade eder bir vesikadır. Osmanlı Devrine ait tarihte
örneği bulunmayan bir siyasî zafer eseridir.") Atatürk'ün,
Lozan Antlaşması'nın imzalanması üzerine İsmet Paşa'ya tebrik
telgrafı: "Memlekete bir dizi faydalı hizmetlerden ibaret
olan ömrünüzü bu defa da tarihî bir muvaffakiyetle taçlandırdınız."
13
Ağustos 1923
Atatürk'ün,
tekrar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na seçilmesi
Atatürk'ün,
İkinci Devre Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:
"...Memleketimizi
mâmur ve halkımızı mesut ve müreffeh edeceğiz. Ümidimiz, azmimiz
ve bilhassa milletimizin ve Meclis-i Alinizin göstereceği
vahdet ve tesanüt ilerleme ve uygarlık yolundaki çalışmamızda
elbette muvaffakiyetin kefili olacaktır.
11
Eylül 1923
"Halk
Fırkası" nın kuruluşu ve Atatürk'ün Halk Fırkası Genel
Başkanlığı'na seçilmesi
10
Ekim 1923
Ankara'nın
başkent oluşu
29
Ekim 1923
Cumhuriyet'in
ilânı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi
30
Ekim 1923
Türkiye
Cumhuriyeti'nin ilk kabinesinin İsmet Paşa tarafından kurulması
21
Kasım 1923
Atatürk'e
Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı ile yeşil-kırmızı şeritli
İstiklâl Madalyası verilmesi
|