7
- MEDENİ AHLAK VE KİŞİSEL AHLAK
Durkheim'e göre, ahlaki görevlerin
amaçları kişiler değil, toplumlardır. Millet, meslek ve aile topluluklarının ahlaki
görevlere ve ideallere ne biçimde amaç olduklarını gördük. Fakat, bunlardan başka,
sınırı belirli olmayan bir topluluk daha vardır ki buna medeniyet topluluğu denilir.
Ve fertler, işte bu topluluğunun üyesi oldukları için, topluluğun amacına ortak
olurlar. Medeniyet topluluğu önce, klan halinde başlar. İlkel toplumlarda bir
fert için, saygı duyulan ve hukuk sahibi olan fertler yalnız kendi klanının üyesi
olan insanlardı. Bundan dolayıdır ki bu toplumlarda klan içinde kan davası güdülmezdi.
Çünkü klan bir barış dairesi idi. İlkel toplumlar geliştikçe, bu barış dairesi
klandan frateriye, fraterkiden aşirete, aşiretten müttefideye, müttehideden siteye
siteden kavim devletine kavim devletinden imparatorluğa yayılarak gittikçe genişledi.
Barış dairesi genişledikçe, hukuka sahip0ve ahlaki görevlere amaç olan fertlerin
sayısı da bu dairelerle beraber arttı. İşte bu sebeple bazılarının kişisel ahlak
ve bazılarının da medeni ahlak adını verdikleri, ahlak dalı da dairesinin genişletti.
Medeni
ahlakın, olumsuz ve olumlu olmak üzere, iki türlü amacı vardır. Olumsuz amaç da
esasa adalettir. Adalet, fertlere hiç bir biçimde saldırmamaktır. Olumlu amacının
esası, ise şefkattir. Şefkat, fertlere sürekli iyilik etmektir. Medeni ahlakın
ikinci bir olumlu amacı daha vardır ki o da, yapılan sözleşmeleri bağlı kalmaktır.
Eski Türklerde Gök Tanrı, barış tanrısı olduğu gibi, aynı zamanda adalet ve şefkat
tanrısı idi. Bundan başka, Türklerin bu erdemlerde ne derece yüksek olduğun Türk
tarihi göstermektedir.
Medeni ahlak, özellikle fertlerde, kişiliğin yüksek
olmasına dayanır. Eski Türklerin dininde kişiliği gösteren simgeler de vardır.
Yakutlara göre, her insanda, Tin adı verilen maddi ruhtan başka, üç türlü manevi
ruh da vardır: Bunlara Eş, Sur, Kut adları verilir. Eş, canlı ve cansız, bütün
varlıklarda ortaktır. Sur, nefes alma varlıklara yani havanlara özgüdür. Kut ise,
yalnız insanla ata özgürdür. İnsanın kutlu olması, keramet ve kişilik sahibi olması
demektir. Eski Türklerin mitolojisine göre insanların ruhu, üçüncü kat gökte bulunan
Süt Gölü'nden alınırdı. Türk şamanlarına göre, insan ruhunun sürekli ideale ve
yükseklere bakması, aslının gökle ilgili oluşundan dolayı imiş. Bundan başak,
her millet, kurulurken, gök Tanrı bir altın ışık biçiminde yeryüzüne inerek, o
milleti kendi ruhunun nefesiyle ve ruhunun döllendirmesi ile kutlu kılardı.
Türk
dinin derinleştirirsek, medeni ahlaka temel olacak daha çok simgeler bulabiliriz.
(Bunların ayrıntısını görmek isterseniz Türk Töresi adındaki eserimize başvurunuz.)1
Görülüyor
ki Türkçülüğün önemli bir amacı da, medeni, ahlakı yükseltmektir. Vatani ahlaktan
sonra meslek ahlakı meslek ahlakından sonra aile ahlakı geldiği gibi, aile ahlakından
sonra da medeni ahlak gelir.
|
